บทที่ 5 เรื่องทักษะและเทคนิคการสอน

บทที่   5   เรื่องทักษะและเทคนิคการสอน

ทักษะ  คือ  ความเชี่ยวชาญ  ความสามารถในการสอนอย่างมีประสิทธิภาพโดยสามารถถ่ายทอดความรู้หรือประสบการณ์  ต่างๆ  ให้กับผู้อื่นได้

เทคนิค   คือ  กลวิธีต่างๆ  ที่ใช้เสริมกระบวนการสอนขั้นตอนการสอนหรือประสบการณ์  ต่างๆ

การสอน  คือ  การถ่ายทอดความรู้  ประสบการให้กับผู้อื่น

ทักษะการสอนของ (ดีเวท  ดับเบลิว)  มีขั้นตอนการสอน   18  ทักษะการสอน

แล้วได้ลดเหลือ 9  ทักษะการสอน

ความสำคัญของทักษะการสอน

1.ทักษะนับเป็นจุดมุ่งหมายหมวดหนึ่งของการศึกษา

2.เป็นการส่งเสริมความชำนาญ

3.ช่วยให้เกิดความมั่นใจในตนเองมากขึ้น

4.ช่วยไม่ให้เกิดการผิดพลาดในการสอน

5.ช่วยให้การสอนบรรลุตามจุดประสงค์ที่ตั้งไว้โดยไม่เสียเวลา

6.ช่วยให้การทำงานมีประสิทธิภาพและสามารถพัฒนางานสอนขึ้นอีก

7.ช่วยให้เกิดความชื่นชมความศรัทธาจากผู้อื่น

ทักษะการสอนพื้นฐาน   หมายถึง  ความสามารถ  หรือความชำนาญในการสอนซึ้งทักษะจะไม่สามารถเกิดขึ้นได้เองถ้าไม่มีการฝึกฝนทักษะการสอนมีหลายทักษะด้วยกันที่ใช้ในแต่ละคาบหรือแต่ละชั้วโมงผู้ที่เป็นครูควรได้มีการฝึกฝนเพื่อเป็นพื้นฐาน

 

ทักษะการนำเข้าสู่บทเรียน

1.เพื่อให้ผู้เรียนเกิดความพร้อมที่จะเรียน

2.เพื่อโยงประสบการณ์เดิมของผู้เรียนเข้ากับประสบการณ์ใหม่ที่จะสอน

3.เพื่อจัดบรรยากาศของผู้เรียนให้เป็นที่หน้าสนใจอยากเรียนรู้

4.เพื่อกำหนดขอบเขตของบทเรียน

5.เพื่อให้ผู้เรียนรู้ความหมาย รู้ความคิดรวบยอด

การใช้ทักษะนำเข้าสู่บทเรียน

1.ก่อนเริ่มบทเรียนที่จะสอน

2.ก่อนเริ่มการอธิบาย

เทคนิคการนำเข้าสู่บทเรียน

1.ใช้อุปกรณ์การสอน   เช่น  การลงมือทำจริง  มีรูปภาพ  มีแผนที่  แผนภูมิ

2.ให้นักเรียนลองทำกิจกรรมบางอย่างที่สัมพันธ์กับบทเรียน

3.ใช้เรื่องเล่านิทานหรือเหตุการณ์ต่างๆ   โยงมาสู่เรื่องที่จะสอน

4.ตั้งปัญหา   ทายปัญหาเพื่อเล้าความสนใจ

5.สนทนาซักถามถึงเรื่องต่างๆ   เพื่อนำเข้าสู่บทเรียน

6.ทบทวนบทเรียนเดิมที่สัมพันธ์กับบทเรียนใหม่

7.แสดงละคร

8.ร้องเพลงซึ้งสอดคล้องกับบทเรียนใหม่

9.การสาธิต   ซึ้งเป็นการแสดงโดยครูและมีนักเรียนเป็นคนช่วยในการสาธิต

10.นำสิ่งแปลกๆใหม่ๆเข้ามาเสมอ

ทักษะการใช้กิริยาวาจาท่าทางในการสอน

การใช้กิริยาวาจาในการสอนนับว่าเป็นสิงสำคัญอย่างยิ่งของครูเพราะการที่นักเรียนจะเกิดความพอใจละสนใจที่จะเรียนนั้น    บุคลิกภาพของครูเป็นสิงสำคัญอย่างหนึ่ง

1.การเคลื่อนไหวและการเปลี่ยนแปลงอิริยาบถ

ครูต้องเดินด้วยท่าทางที่เหมาะสมมีสง่า   และดูเป็นธรรมชาติ   การเดินในห้องเรียนควรเดินไปให้ทั่วๆห้องเรียนมีการเข้าไปใกล้ๆนักเรียนเมือนักเรียนต้องการความช่วยเหลือหรือคำแนะนำ

2.การใช้มือและแขน

การใช้มือประกอบท่าทางการพุดซึ้งจะเป็นสิ่งดึงดูดความสนใจของนักเรียนเพราะนักเรียนจะมองสิงที่เคลื่อนไหวมากกว่าสิงที่อยู่นิ่งๆ

3.การแสดงออกทางสีหน้าสายตา

แสดงสีหน้าผูกมิตรกับผู้เรียน   สีหน้าของครูต้องคล้อยตามไปกับความรู้สึกด้วย

4.การทรงตัวและการวางท่าทาง

ต้องยืนหลังตรงท่าทางต้องทะมัดทะแมงเตรียมตัวอยู่เสมอ

5.การใช้น้ำเสียง

การใช้น้ำเสียงของครูต้องดังและฝังชัดเจนออก   ร    ล   และเสียงของครูต้องแจ่มใสนุ่มนวลชวนฟัง  และไม่แสดงออกถึงอารมณ์และน้ำเสียงที่ไม่พึงพอใจออกมา

6.การแต่งกาย

การแต่งกายนับเป็นสิ่งสำคัญของครูในการเสริมบุคลิกภาพเพื่อดึงดูดความสนใจของนักเรียนครูควรแต่กายให้เรียบร้อยเหมาะสม   ถ้าครูแต่งตัวเด่นเกินไปนักเรียนจะให้ความสนใจกับการแต่งตัวของครูมากกว่าบทเรียน

ทักษะการอธิบาย

การอธิบายเป็นความจำเป็นสำหรับผู้สอน   เพราะเป็นการสื่อความระหว่าผู้เรียนกับผู้สอนให้มีความเข้าใจถูกต้องตรงกัน

การอธิบายมี  2  แบบคือ

1.แบบนิรนัย   Deduchive  Systom  คือการอธิบายโดยบอกกฎหรือหลักการ

2.แบบอุปนัย

ลักษณะการอธิบายที่ดี

1.เวลาอธิบายไม่ควรนานเกินไปใช้เวลาประมาณสิบนาทีก็พอในการอธิบาย

2.ภาษาที่ใช้ง่ายแก่การเข้าใจน้าฟัง

3.สื่อการสอนหรือตัวอย่างน่าสนใจ

4.ควบคลุมใจความให้ครบถ้วน

การเร้าความสนใจ

1.สร้างความพร้อมที่จะเรียน

2.ทำให้เด็กมีความสนใจในบทเรียน

3.ทำให้ครูมีความมั่นใจในการสอน

เทคนิคการเร้าความสนใจ

1.การใช้สีหน้าท่าทางประกอบการสอน

2.การใช้ถ้อยคำและน้ำเสียง

3.การเคลื่อนไหวของครู

4.การเน้นจุดสำคัญของเรื่อง

การใช้คำถาม

คำถามมักเป็นสิ่งสำคัญในการเรียนการสอนโดยเฉพราะอย่างยิ่งการศึกษาในปัจจุบันที่เน้นให้เด็กคิดแก้ปัญหาเป็น

ประเภทของคำถาม   แบ่งออกเป็น  3   ประเภท

1.คำถามที่ใช้ความคิดเบื้องต้น

2.คำถามเพื่อการคิดค้นความเข้าใจ   การนำไปใช้   การเปีรบเทียบ   เหตุผล   สรุปหลักการ

3.คำถามที่ขยายความคิด   เป็นคำถามที่ไปกำหนดแนวคำตอบ   เหมาะสำหรับเป็นจุดเริ่มในผู้เรียนมีแนวคิดก้าวงขวางคำตอบประเภทนี้ใช้  คำตอบ  การคาดคะเน  ใช้คำตอบเชิงสมมุติฐาน

เทคนิคการใช้คำตอบ

1.ถามด้วยความมั่นใจ

2.ถามอย่างกลมเกือน

3.ถามโดยใช้ภาษาที่เข้าใจง่าย

4.การให้นักเรียนตอบได้หลายคน

5.การเลือกคำถาม

ทักษะการใช้อุปกรณ์ในการสอน

1.กระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดความสนใจ

2.ให้โอกาสแก่ผู้เรียนได้มีส่วนร่วม

3.ทำให้ผู้เรียนเกิดแนวคิด

4.ทำให้ผู้เรียนเกิดทักษะ

5.ทำให้ผู้เรียนสามารถจดจำเรื่องราวต่างๆได้

เทคนิคการใช้อุปกรณ์

ใช้อุปกรณ์ให้สอดคล้องกับบทเรียนสามารถใช้อุปกรณ์ได้คล้องแคล้ว

แสดงอุปกรณ์ได้เห็นชัดกันทั้งห้อง

ควรหาที่ตั้งวางแขวนที่มีขนาดใหญ่

เทคนิคการใช้กระดานดำ

1.ครูควรทำความสะอาดกระดานดำทุกครั้งที่เข้าห้องเรียน

2.ในการเขียนกระดานดำทุกครั้งไม่ควรเขียนที่เดียวทั้งแผ่น

3.ในการเขียนกระดานดำทุกครั้งควรเขียนจากซ้ายไปขวา

4.ถ้ามีหัวเรื่องหรือชื้อเรื้องให้เขียนไว้กลางกระดานดำ

5.ขณะที่ยืนเขียนให้ยืนห่างกระดานดำพอประมาณไม่ควรยืนห่างหรือชิดเกินไป

6.ในการเขียนตัวหนังสือให้ใช้เป็นเส้นตรง

7.เขียนคำตอบของผู้เรียนลงบนกระดานดำ

8.เปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้มีส่วนร่วมในการใช้กระดานดำ

9.ถ้าจะขึ้นเรื่องใหม่ควรลบของเก่าออกให้หมด

10.กราลบกระดานควรลบจากบนลงล่าง

ประเภทของการเสริมกำลังใจ

1.การเสริมกำลังใจที่เกิดขึ้นจากความต้องการจากภายในของผู้เรียน

2.การเสริมกำลังใจภายนอกเป็นการเสริมกำลังใจที่ปรากฏ

เช่น   การเสริมกำลังใจโดยการใช้ของรางวัล

การเสริมกำลังใจโดยให้ผู้เรียนเห็นความเก้าหน้าของตนเอง

หลักการเสริมกำลังใจ

1.นักเรียนควรได้รับการเสริมกำลังใจในทันที

2.การเลือกการเสริมกำลังใจให้เหมาะสม

3.วิถีการเสริมกำลังใจควรเอกให้เหมาะสม

4.การทำโทษไม่ใช้เป็นการเสริมกำลังใจแต่เป็นการขจัดฟฤติกรรม

เทคนิคการเสริมกำลังใจ

1.เสริมกำลังใจในจังหวะที่เหมาะสม

2.เสริมกำลังใจย้อนหลัง

3.ไม่พูดเกินความจริง

4.ไม่ใช้คำพูดในวงแคบ

5.ไม่สมควรกำลังใจบางอย่างบ่อยเกินไป

6.ใช้วิธีการเสริมกำลังใจต่างกัน

ทักษะการสรุปบทเรียน

การสรุปบทเรียนเป็นการที่ผู้สอนพยายามให้ผู้เรียนรวมความคิดความเข้าใจของตนจากการเรียนรู้ที่ผ่านมาว่าได้สาระสำคัญหลักเกณฑ์ข้อเท็จจริงอะไรบ้าง

การสรุปบทเรียนต้องสรุปควบคู่ไปกับการสอน

รูปแบบของการสรุปบทเรียนมีสองแบบคือ

1.การสรุปด้านเนื้อหาสาระ

2.การสรุปด้านความคิดเห็น

เทคนิคการสรุปบทเรียน

1.การสรุปแบบอธิบาย

2.การสรุปแบบการใช้อุปกรณ์

3.การสรุปแบบการสนทนาซักถาม

4.การสรุปแบบการสร้างสรรค์ทะนาการณ์

5.การสรุปแบบนิทาน  การพูดสุภาษิต

6.การสรุปแบบการปฏิบัติ


ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s